Εξωμήτριος κύηση: συμπτώματα, διάγνωση και θεραπεία

Συμπτώματα εξωμήτριου κύησης

Στην αρχή μπορεί να υπάρχουν τα συνηθισμένα σημεία μιας εγκυμοσύνης, όπως καθυστέρηση περιόδου, θετικό τεστ, ναυτία ή ευαισθησία στο στήθος. Ορισμένες γυναίκες δεν έχουν εμφανή συμπτώματα και η διάγνωση τίθεται κατά τον πρώτο υπερηχογραφικό έλεγχο.

Πιθανά συμπτώματα που χρειάζονται αξιολόγηση είναι:

• Πόνος χαμηλά στην κοιλιά ή στην πύελο, συχνά περισσότερο στη μία πλευρά
• Κολπική αιμόρροια ή καφέ κηλίδες διαφορετικές από τη συνηθισμένη περίοδο
• Πόνος στην άκρη του ώμου, ιδιαίτερα όταν συνυπάρχει κοιλιακός πόνος
• Ενόχληση κατά την ούρηση ή την κένωση
• Ζάλη, αδυναμία, τάση λιποθυμίας ή ωχρότητα

Συμπτώματα ρήξης και επείγουσα αντιμετώπιση

Ξαφνικός και έντονος κοιλιακός πόνος, λιποθυμία, ταχυκαρδία, δύσπνοια, σύγχυση ή σημεία καταπληξίας μπορεί να υποδηλώνουν ρήξη και εσωτερική αιμορραγία. Πρόκειται για επείγουσα κατάσταση που απαιτεί άμεση μετάβαση σε νοσοκομείο ή κλήση επείγουσας βοήθειας.

Παράγοντες κινδύνου και κλινική εικόνα

Ο κίνδυνος είναι αυξημένος μετά από προηγούμενη εξωμήτριο κύηση, βλάβη ή χειρουργείο στις σάλπιγγες, φλεγμονώδη νόσο της πυέλου, θεραπείες υποβοηθούμενης αναπαραγωγής και κάπνισμα. Ωστόσο, εξωμήτριος κύηση μπορεί να συμβεί και χωρίς αναγνωρίσιμο παράγοντα κινδύνου.

Διάγνωση με διακολπικό υπερηχογράφημα

Το διακολπικό υπερηχογράφημα είναι βασική εξέταση για τον εντοπισμό της κύησης. Ελέγχεται αν υπάρχει ενδομήτριος σάκος κύησης, αν διακρίνεται μόρφωμα κοντά στη σάλπιγγα ή την ωοθήκη και αν υπάρχει ελεύθερο υγρό στην πύελο. Πολύ πρώιμα μπορεί να μην είναι ακόμη δυνατό να προσδιοριστεί η θέση της κύησης.

Διάγνωση με διαδοχικές μετρήσεις β-hCG

Όταν η θέση της κύησης δεν είναι σαφής, πραγματοποιούνται επαναληπτικές μετρήσεις της β-hCG, συνήθως με απόσταση περίπου 48 ωρών, και επανέλεγχος με υπερηχογράφημα. Η τιμή της β-hCG δεν χρησιμοποιείται μόνη της για να καθορίσει τη θέση της κύησης. Η πορεία της ορμόνης αξιολογείται μαζί με τα συμπτώματα και τα υπερηχογραφικά ευρήματα.

Διάγνωση και εγκυμοσύνη αγνώστου εντόπισης

Ο όρος «κύηση αγνώστου εντόπισης» χρησιμοποιείται όταν το τεστ εγκυμοσύνης είναι θετικό αλλά δεν απεικονίζεται ακόμη κύηση μέσα ή έξω από τη μήτρα. Δεν αποτελεί τελική διάγνωση. Χρειάζεται οργανωμένη παρακολούθηση μέχρι να επιβεβαιωθεί ενδομήτρια κύηση, αποβολή ή εξωμήτριος κύηση. Αν τα συμπτώματα επιδεινωθούν, η κλινική εικόνα υπερισχύει των εργαστηριακών τιμών.

Θεραπεία με αναμονή και στενή παρακολούθηση

Σε επιλεγμένες, κλινικά σταθερές γυναίκες χωρίς σημαντικό πόνο, με μικρή εξωμήτριο κύηση και χαμηλά επίπεδα β-hCG που μειώνονται, μπορεί να προταθεί αναμονή. Απαιτούνται επαναλαμβανόμενες εξετάσεις μέχρι η β-hCG να επιστρέψει σε μη κυήσιμα επίπεδα και σαφείς οδηγίες για άμεση προσέλευση αν εμφανιστεί πόνος, αιμορραγία ή αδιαθεσία.

Θεραπεία με μεθοτρεξάτη

Η μεθοτρεξάτη μπορεί να χρησιμοποιηθεί σε συγκεκριμένες περιπτώσεις μη ραγείσας εξωμήτριου κύησης, όταν η γυναίκα είναι αιμοδυναμικά σταθερή, δεν έχει σημαντικό πόνο και μπορεί να ακολουθήσει το πρόγραμμα παρακολούθησης. Πριν από τη χορήγηση πρέπει να έχει αποκλειστεί βιώσιμη ενδομήτρια κύηση. Μετά τη θεραπεία παρακολουθείται συστηματικά η β-hCG και μερικές φορές απαιτείται επιπλέον δόση ή χειρουργική επέμβαση.

Θεραπεία με χειρουργική επέμβαση

Η χειρουργική αντιμετώπιση είναι απαραίτητη όταν υπάρχει υποψία ρήξης, σημαντικός ή επίμονος πόνος, αιμοδυναμική αστάθεια, υψηλή β-hCG, μεγάλη εξωμήτριος κύηση, εμβρυϊκή καρδιακή λειτουργία εκτός μήτρας ή αδυναμία ασφαλούς παρακολούθησης. Συνήθως πραγματοποιείται λαπαροσκοπικά. Ανάλογα με την κατάσταση των σαλπίγγων και τα σχέδια μελλοντικής τεκνοποίησης, μπορεί να αφαιρεθεί η πάσχουσα σάλπιγγα ή, σε επιλεγμένες περιπτώσεις, να γίνει συντηρητική επέμβαση.

Θεραπεία, ανάρρωση και επόμενη εγκυμοσύνη

Μετά την ολοκλήρωση της θεραπείας δίνονται εξατομικευμένες οδηγίες για την ανάρρωση, τη σεξουαλική δραστηριότητα και το πότε μπορεί να επιχειρηθεί νέα εγκυμοσύνη. Σε επόμενη κύηση συνιστάται έγκαιρη επικοινωνία με τον μαιευτήρα και πρώιμος υπερηχογραφικός έλεγχος για επιβεβαίωση της ενδομήτριας θέσης της κύησης.